Những danh xưng đã được dùng dể chỉ về chúng ta: Người Việt tị nạn; Người Việt lưu vong; Nguòi Việt Hoa Kỳ; Việt Kiêù; nguòi Mỹ gốc Việt. Chúng ta tự hỏi.

• Thiên Chúa có tham dự vào biến cố của chiến tranh Việt Nam khiến chúng ta phải sống lưu vong hay không?
• Tại sao chúng ta phải chịu những đau khổ như thế?
• Tại sao Thiên Chúa để cho Cộng Sản chiến thắng?
• Tại sao nhiều nguòi khác đã phải chết trên đường đi tìm tự do còn chúng ta lại thoát và được cứu sống?

Quyết định tàn ác của Herôđê tiêu diệt tất cả các con trẻ gợi lại hình ảnh vua Pharaon tiêu diệt các con trẻ Do Thái ở Ai-cập trong Cựu Ước (Ex 1:15-22). Hêrôđê đã hành động như là kẻ thù nghịch với dân Chúa được biểu hiệu nơi Hài Nhi Cứu Thế. Sách Tiên tri Jeremiah 31:15 đã chú trọng đến Ramah, nơi bà Rachel qua đời. Đó cũng chính là nơi mà người Do Thái tụ họp trước khi lên đường đi lưu vong ở Babylon vào thế kỷ thứ sáu. Cuộc tàn sát các hài nhi vô tội là một điển chứng truyền thống lạm dụng quyền hành. Tiên tri Jêrêmiah đã cảm động ghi lại cảm nghiệm mất con của bà mẹ. Rachel khóc bởi vì bà đã sinh con. Bà khóc vì sự lưu vong của các con của bà là Giuse và Benjamin. Cũng thế, chúng ta khóc bởi vì nhiều anh chị em đồng bào của chúng ta đã bị chết trong loạn lạc, trong lao tù cải tạo, và trong hoàn cảnh thay đồi vận mệnh của dất nuóc. Nhiều cha mẹ khóc vì con mình đã chết trận, chết trên đường vượt biên, hay chết vì không chịu nổi khắc nghiệt của lao tù. Nhiều người vợ đã khóc ròng vì phải tiễn chồng ra đi cải tạo.

Khi Thánh Giuse và Đức Mẹ nhận được lệnh của Thiên Thần báo tin, các ngài đã mau mắn rời khỏi Belem để lên đường trốn sang Ai-cập. Các ngài đã không đặt câu hỏi. Thánh Giuse, Đức Mẹ và Chúa Giêsu hài đồng đã chạy trốn bạo quyền Hêrôđê. Biến cố tháng Tư năm 1975, chúng ta cũng đã chạy trốn trong lo sợ bởi sự đe dọa của quân đội Cộng Sản Việt Nam. Để bảo toàn mạng sống cho Chúa Giêsu, giữa đêm khuya giá lạnh, thánh Giuse đã phải chỗi dạy, mang Chúa Giêsu và Mẹ của ngài đi Ai-Cập. Để bảo vệ cho gia đình khỏi áp chế của Cộng Sản, chúng ta đã đưa gia đình trốn khỏi Việt Nam và định cử ở Hoa Kỳ. Thánh Giuse, Đức Mẹ và Chúa Giêsu đã một gia đình tỵ nạn bên Ai-cập. Ngày nay chúng ta là những gia đình tị nạn ở Hoa Kỳ.

Cuộc hành trình từ Belem tới Ai-cập là một cuộc hành trình dài hơn một trăm dặm đường bộ, gập ghềnh sỏi đá và nguy hiểm. Không có xe bus, không có xe hơi, không có máy bay. Gia đình thánh gia chỉ có một con lừa. Thực phẩm và nước uống thì hiếm hoi. Các ngài cũng chẳng quen biết ai ở Ai-cập cũng chẳng biết nói tiếng Ai-cập. Làm sao các ngài có thể tìm được việc làm để nuôi sống gia đình? Khi yếu đau bệnh hoạn thì làm sao biết đường đi bác sỹ và mua thuốc? Làm sao các ngài có tiền để gởi con đến truòng đi học? Các ngài tìm đâu ra đền thờ để có thể đến mà cầu nguyện và dâng lễ tế lên Thiên Chúa? Đức Mẹ và thánh Giuse có thể đặt nghi vấn, "Tại sao Chúa Giêsu, Con Đấng Tối Cao, lại phải chạy trốn một ông vua nhân loại độc ác như Hêrôđê? Một cách nào đó, các ngài đã có thể vượt qua được. Rồi một hôm, Thiên Thần của Chúa lại hiện ra với Giuse trong giấc mơ mà bảo, "Hãy chỗi dạy đem con trẻ và hài nhi trở về Israel, vì kẻ tìm giết con trẻ nay không còn nữa" (Mt 2:20).

Người Việt Lưu Vong
Nhiều nguòi chúng ta cũng đã bị xô đẩy ra khỏi quê hương vì chiến tranh và vì sợ sống với chế độ chính phủ cộng sản. Chúng ta ra đi không có chuẩn bị và không nắm biết được định hướng đi về đâu. Rất ít người trong chúng ta có nghề nghiệp chuyên môn. Chẳng mấy ai có bằng cấp đại học. Rất ít người biết nói tiếng Anh cho trôi chảy. Chúng ta chẳng hiểu mô tê gì về văn hoá và đời sống Mỹ, một xã hội văn minh và tiến bộ về mọi mặt. Cuộc sống thích ứng vào xã hội Hoa Kỳ qủa là một thách đố lớn lao. Không sắc dân nào sẵn sàng chào đón người Việt tị nạn chúng ta. Chính phủ Mỹ, đã nỗ lực làm việc với một số cá nhân và cơ quan thiện nguyện để quyết định tái định cư số người Việt tị nạn. Nhiều nguòi chúng ta đã giở cười giở khóc khi được đưa tản mác đi về những vùng thôn quê hay ngoại ô xa lạ. Họ sắp đặt đưa chúng ta đến ở những khu chung cư nghèo với những ngôi truòng thiếu thốn về mọi phương diện từ hành chánh đến giáo dục.

Cho dù gặp nhiều khó khăn, vất vả, và phải đối diện với cả sự kỳ thị, người Việt chúng ta đã cần cù làm việc và chịu khó học hỏi để có thể đạt được tình trạng ổn định như ngày hôm nay. Với sự chịu khó, với mồ hôi và nước mắt, chúng ta đã thành công trong việc tái thiết đời sống ở Hoa Kỳ.

Suy nghĩ đi suy nghĩ lại. Nhiều nguòi đặt vấn đề:

• Làm sao chúng ta có thể giải nghĩa được việc làm của Thiên Chúa khi mà Ngài chỉ sai Thiên Thần báo tin cho có một mình gia đình Đức Mẹ và Thánh Giuse, và đã để bao nhiêu gia đình khác phải chứng kiến cảnh đau thương nhìn con mình bị giết?
• Tại sao nhiều hài nhi khác bị giết mà chỉ có mình Giêsu được thoát chết?
• Công bằng hay không khi chỉ một gia đình được báo để thoát nạn?
• Có đúng không nếu chỉ một em bé được cứu sống?

• Làm thế nào để chúng ta, những người Việt Hoa Kỳ, cắt nghĩa được lý do chúng ta đang hiện diện ở Hoa Kỳ?
• Tại sao bạn và tôi và chỉ một số ít những người khác có được cơ hội đến định cư ở Hoa Kỳ?
• Thiên Chúa có ý gì khi Ngài quan phòng để chúng ta có thể đến đây sinh sống?

Ý Chúa Nhiệm Mầu
Một nông dân người Trung Hoa sống ở một ngôi làng nhỏ với vợ và người con trai. Chịu khó chăm chỉ làm việc, nên đã dành đủ tiền mua được một con ngựa con. Dân làng khen: "Ông thật có phuớc đã mua được một con ngựa xinh xắn như thế." Người nông dân trả lời: "Tôi chỉ là một con người bình thường, chỉ có Chúa biết may mắn có phước hay là không."

Rồi một hôm, không may co ngựa chạy đi mất. Dân làng lại kéo đến chia buồn, "Sao ông lại sui sẻo vô phước như thế!" Người nông dân lại trả lời, "Tôi sẵn lòng chấp nhận ý định của Thiên Chúa."

Ít ngày sau, con ngựa đó lại dẫn về thêm một con ngựa bạn. Xóm làng lại kéo đến chia vui. "Ồ bây giờ không ngờ ông lại may mắn có phước được thêm một con ngựa nữa." Người nông dân lại trả lời, "Tôi tin rằng chỉ có Chúa biết phước hay là không."

Một hôm, người con trai của ông muốn chia cách hai con ngựa ra và bắt con ngựa mới làm việc ngoài nông trại. Trong khi đang cưỡi con ngựa đó thì nó đã hất anh ta té nhào xuống đất và gẫy một cẳng khiến anh trở nên tàn phế què một chân. Dân làng lại kéo đến chia buồn. "Thật là bất hạnh. Bây giờ con ông đang lành lặn trở nên què cả đời." Người nông dân lại trả lời, "Chỉ có Chúa biết lý do tại sao!"

Nhiều ngày trôi qua và một hôm có đoàn lính kéo đến thôn làng theo lệnh vua bắt tất cả các chàng trai trẻ đi quân dịch, trừ có một người con què chân của người nông dân. Cả làng lại kéo tới chúc mừng vì ông còn giữ được con ở nhà không phải đi lính. Họ nói với ông, "Thật ông nói đúng. Chỉ Chúa mới biết cái gì có phước cái gì không."

Chúng ta đã được cơ hội thoát không phải sống dưới chế độ Cộng Sản ở Việt Nam. Chúng ta đang sống ở Hoa Kỳ. Chúng ta đã tạm ổn định cuộc sống. Chúng ta đang hường tự do. Chúng ta có nhiều cơ hội để thăng tiến trong nhiều lãnh vực. Con cái chúng ta có dư cơ hội để học hành và trau dổi nhiều khả năng khác nhau. Tất cả là hồng ân cho chúng ta. Hồng ân phải đi với trách nhiệm. Như thế trách nhiệm của chúng ta là gì? Thiên Chúa muốn uỷ thác sứ vụ gì cho người Công Giáo Việt Nam Hoa Kỳ chúng ta?

L.M. Gioan Trần Đình Khả